Co to jest permetryna? Dlaczego jest niebezpieczna dla kotów?
Permetryna jest popularnym, syntetycznym insektycydem należącym do grupy pyretroidów, stosowanym głównie w produktach przeciwpchelnych dla psów. Niestety, jest wysoce toksyczna dla kotów, co może prowadzić do poważnych objawów neurologicznych i śmierci. Zatrucie permetryną u kotów jest często wynikiem przypadkowego kontaktu z produktami przeznaczonymi dla psów lub wtórnego kontaktu z psami, które były niedawno leczone permetryną.
Mechanizm toksyczności permetryny
Permetryna działa na kanały sodowe w neuronach, powodując ich nadmierną depolaryzację, co prowadzi do nadmiernej stymulacji układu nerwowego. Objawy zatrucia obejmują drżenia, drgawki, nadwrażliwość, ataksję, a w ciężkich przypadkach śpiączkę i śmierć.
Objawy kliniczne zatrucia permetryną
- Drżenia mięśniowe i drgawki
- Nadpobudliwość i nadwrażliwość na dotyk i dźwięki
- Ataksja (problemy z koordynacją ruchów)
- Ślinotok
- Wzrost temperatury ciała
- Zaburzenia oddychania w ciężkich przypadkach
Diagnostyka
Diagnostyka zatrucia permetryną opiera się na historii klinicznej i objawach klinicznych. Badania laboratoryjne mogą wykazać:
- azotemię (podwyższone poziomy kreatyniny i mocznika)
- hiperpotasemię (wysoki poziom potasu)
- zwiększone poziomy transaminaz (ALT i AST)
- hematurię i proteinurię (krew i białko w moczu)
Leczenie kota zatrutego permetryną
Leczenie zatrucia permetryną obejmuje kilka kroków:
- Dekontaminacja: jeśli zatrucie nastąpiło przez skórę, konieczne jest dokładne umycie kota łagodnym detergentem lub szamponem keratolitycznym, letnią wodą, o temperaturze ok. 38°C. W przypadku połknięcia, wskazane jest wywołanie wymiotów i zastosowanie węgla aktywowanego.
- Leczenie wspomagające: obejmuje podawanie tlenu w przypadku problemów z oddychaniem, terapię płynami w celu zapobiegania odwodnieniu oraz diuretyki, aby zwiększyć filtrację nerkową.
- Leczenie objawowe: leki przeciwdrgawkowe takie jak diazepam i metokarbamol są stosowane w celu kontrolowania drgawek i drżenia. W ciężkich przypadkach pomocne może być dożylne podanie emulsji lipidowej, która wiąże permetrynę i przyspiesza jej eliminację z organizmu.
Rokowanie
Rokowanie zależy od szybkości rozpoczęcia leczenia i ciężkości objawów. Większość kotów odpowiednio leczonych powraca do zdrowia w ciągu 24-48 godzin. Jednak brak natychmiastowego leczenia może prowadzić do trwałych uszkodzeń neurologicznych lub śmierci.
Zalecenia profilaktyczne
- Nigdy nie należy stosować produktów przeciwpchelnych, zawierających permetrynę u kotów!
Dotyczy to szczególnie popularnych preparatów spot – on (wylewanych na skórę) oraz spray’ów. Środki te zawierają najwyższe dawki permetryny, nawet powyżej 45%. - Warto też izolować koty, od psów leczonych permetryną przez co najmniej 72 godziny od aplikacji preparatu (dotyczy kotów żyjących blisko z psami, mogących wylizywać ich skórę i sierść).
Podsumowanie
Zatrucie permetryną u kotów jest poważnym stanem wymagającym natychmiastowej interwencji weterynaryjnej. Wczesne rozpoznanie i zdecydowane leczenie są kluczowe dla poprawy rokowania.
Źródła:
- EveryCat Health Foundation, „Treating permethrin toxicosis in cats”.
- MDPI, „Treatment of Permethrin Toxicosis in Cats by Intravenous Lipid Emulsion”.
- Animalwised, „Permethrin Toxicity in Cats – Symptoms and Treatment of Permethrin Poisoning”.

