Tabletki i inne preparaty przeciw pasożytom u psów i kotów – co warto wiedzieć?

Pasożyty zewnętrzne i wewnętrzne zagrażają zdrowiu psów i kotów przez cały rok – nawet w chłodniejszych miesiącach. Ich aktywność nie ogranicza się już tylko do sezonu wiosenno-letniego, a zachorowania na choroby odkleszczowe coraz częściej diagnozujemy również zimą. Dlatego skuteczna profilaktyka to nie sezonowa zachcianka, ale konieczność.

Wielu opiekunów wie, że istnieją tabletki, preparaty typu spot-on czy też obroże chroniące przed kleszczami i pchłami. W grupie tych środków są też produkty lecznicze weterynaryjne dostępne wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Szczególnie dotyczy to leków o działaniu połączonym, zwalczających zarówno pasożyty skóry, jak i te bytujące wewnątrz organizmu psów i kotów. Ich dobór zależy od wielu czynników i nie powinien odbywać się „na własną rękę”.

Dlaczego nie każdy preparat nadaje się dla każdego zwierzęcia?

Dobór preparatu przeciwpasożytniczego nie jest sprawą uniwersalną. Każdy pies i kot różni się wiekiem, masą ciała, trybem życia oraz stanem zdrowia. Znaczenie ma też to, czy zwierzak wychodzi na zewnątrz i jaka jest specyfika terenu, czy mieszka z innymi zwierzętami, dziećmi lub osobami wrażliwymi. Te czynniki wpływają nie tylko na bezpieczeństwo stosowania preparatu, ale również na rodzaje pasożytów, na jakie pies, czy kot jest narażony. Niektóre zwierzęta mają kontakt głównie z pasożytami zewnętrznymi, inne mogą być szczególnie zagrożone infekcjami przewodu pokarmowego, a zdarza się także współwystępowanie różnych grup pasożytów. Dlatego tak ważne jest, aby wybór odpowiedniego środka zawsze poprzedzała konsultacja z lekarzem weterynarii.

Preparaty na receptę – jakie są dostępne i czym się różnią?

Na rynku dostępne są różne preparaty przepisywane przez lekarzy weterynarii – m.in. Simparica, Bravecto, NexGard, Credelio, Stronghold, Advocate czy Broadline. Każdy z tych leków różni się mechanizmem działania, długością ochrony i zakresem pasożytów, przeciwko którym działa.

Niektóre działają wyłącznie w kierunku ektopasożytów (np. kleszcze, pchły), inne mają również działanie przeciwko pasożytom wewnętrznym (np. glisty, tęgoryjce, tasiemce, pierwotniaki). Wybór zależy od oceny ryzyka – zarówno środowiskowego, jak i zdrowotnego.

W gabinecie zooVET w Gryficach każdorazowo omawiamy z opiekunem, jaki środek będzie najwłaściwszy. Dobór konkretnego preparatu poprzedzony jest badaniem i oceną stanu zdrowia zwierzęcia.

Jak często stosować środki przeciwpasożytnicze?

Częstotliwość stosowania zależy od rodzaju preparatu oraz celu jego stosowania. Preparaty przeciw kleszczom i pchłom stosuje się zazwyczaj co 4 tygodnie, choć niektóre z nich działają nawet do 12 tygodni. Odrobaczanie (czyli działanie przeciw pasożytom wewnętrznym) zaleca się najczęściej:

• u dorosłych psów i kotów: co 3 miesiące,
• u szczeniąt i kociąt: częściej, zgodnie z wiekiem i cyklem rozwojowym pasożytów (zwykle raz w miesiącu do 6 miesiąca życia),
• w przypadku ryzyka zoonoz (chorób pasożytniczych przenoszonych na ludzi) – nawet co miesiąc.

Pamiętaj, że preparat stosowany do ochrony przed kleszczami może nie obejmować pasożytów wewnętrznych i odwrotnie. Niektóre produkty łączą w sobie oba działania, ale decyzję o ich zastosowaniu zawsze podejmuje lekarz weterynarii.

Czy trzeba stosować ochronę cały rok?

Zdecydowanie tak. Zmieniający się klimat sprawił, że pasożyty są aktywne praktycznie przez cały rok. Kleszcze potrafią atakować nawet w grudniu, jeśli tylko temperatura utrzymuje się powyżej zera. Podobnie wygląda sytuacja z pchłami – są obecne w środowisku także późną jesienią i zimą, a ich obecność często wiąże się z uporczywym świądem, alergiami skórnymi i ryzykiem transmisji pasożytów wewnętrznych (np. tasiemców). Dlatego stała profilaktyka jest dziś standardem.

Również w przypadku pasożytów wewnętrznych – takich jak glisty czy tasiemce – zaleca się prowadzenie całorocznej profilaktyki. Regularne odrobaczanie jest szczególnie istotne w domach, w których są dzieci, osoby starsze lub zwierzęta wychodzące na zewnątrz. Należy pamiętać, że niektóre pasożyty mogą przenosić się na ludzi, a brak ochrony przez kilka miesięcy w roku zwiększa ryzyko zakażeń.

Inne pasożyty, o których warto pamiętać

Oprócz kleszczy, pcheł i robaków przewodu pokarmowego, istnieją także inne pasożyty, które mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia zwierząt – i które nie zawsze są skutecznie zwalczane standardowymi preparatami.

Roztocza (świerzbowce) i pierwotniaki (Giardia)

Jednym z nich jest świerzbowiec – zarówno drążący (Sarcoptes), jak i uszny (Otodectes). Te mikroskopijne roztocza powodują silny świąd, zmiany skórne i wtórne infekcje. Ich leczenie zwykle wymaga preparatów dostępnych wyłącznie u lekarza weterynarii – w formie iniekcji, tabletek lub spot-onów – a także potwierdzenia diagnozy badaniem mikroskopowym zeskrobin.

Coraz częściej diagnozujemy również pierwotniaki, zwłaszcza Giardia intestinalis, które atakują przewód pokarmowy psów i kotów. Powodują one przewlekłe biegunki, utratę masy ciała i zaburzenia wchłaniania. W ich zwalczaniu stosuje się leki przepisywane przez lekarza weterynarii, często w ramach wieloetapowego schematu terapeutycznego, z uwzględnieniem dezynfekcji środowiska.

Warto wiedzieć, że nie każdy lek do odrobaczania wykazuje działanie przeciwko pierwotniakom. Podobnie nie każdy preparat do zwalczania pasożytów skóry poradzi sobie z roztoczami – dlatego przy utrzymujących się lub nawracających objawach konieczna może być diagnostyka ukierunkowana na mniej typowe pasożyty i wdrożenie terapii z zastosowaniem leków dostępnych wyłącznie z przepisu lekarza weterynarii.

Podsumowanie

Ochrona psa i kota przed pasożytami to nie tylko kwestia komfortu, ale przede wszystkim zdrowia. Choroby odkleszczowe – takie jak babeszjoza, borelioza czy anaplazmoza – mogą mieć poważne skutki, a leczenie bywa kosztowne i nie zawsze skuteczne.

Nie można również lekceważyć pcheł – choć często niedostrzegalne, mogą powodować alergiczne zapalenie skóry, anemię u młodych zwierząt, a także przenosić inne pasożyty, np. tasiemce. Ich obecność wiąże się też z ryzykiem zarażeń wtórnych w otoczeniu.

Z kolei zakażenia pasożytami wewnętrznymi, choć często rozwijają się bezobjawowo, mogą prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji zdrowotnych. Wśród skutków długotrwałej inwazji pasożytniczej obserwuje się nie tylko przewlekłe zaburzenia trawienia i niedobory żywieniowe, ale również utratę masy ciała, wyniszczenie organizmu, a w niektórych przypadkach – uszkodzenie narządów wewnętrznych, takich jak płuca czy serce. Niektóre pasożyty, np. nicienie płucne lub sercowe, mogą doprowadzić do niewydolności oddechowej lub krążeniowej, a nieleczone inwazje mogą zakończyć się nawet śmiercią zwierzęcia. Co więcej, pewne gatunki pasożytów stanowią realne zagrożenie również dla ludzi – szczególnie dzieci – przenosząc się ze zwierząt na człowieka (tzw. zoonozy).

Najlepszym rozwiązaniem jest profilaktyka – dobrana indywidualnie przez lekarza weterynarii. Jeśli chcesz zadbać o bezpieczeństwo swojego pupila, zapraszamy do gabinetu zooVET w Gryficach. Wspólnie wybierzemy najlepsze rozwiązanie dla Twojego zwierzęcia.